Stanisław Tessaro
Biografia
Stanisław Tessaro urodził się 24 czerwca 1891 roku w Białej Podlaskiej, mieście powiatowym ówczesnej guberni siedleckiej. Uczył się w Państwowej Szkole Realnej w Warszawie oraz w Szkole Realnej Witolda Wróblewskiego, w której w 1909 złożył maturę. W grudniu 1905 wziął udział w strajku szkolnym. W latach 1909–1913 studiował na Wydziale Budowy Maszyn Szkoły Politechnicznej we Lwowie.
W szkole realnej należał do tajnych kółek samokształceniowych, a podczas studiów rozpoczął działalność niepodległościową. W 1909, jako jeden z pierwszych, został członkiem Związku Walki Czynnej, a w następnym roku członkiem Związku Strzeleckiego Strzelec. W Związku przeszedł wszystkie szczeble dowodzenia, aż do kompanii. W 1912 został oficerem Związku, a po ukończeniu Wyższego Kursu Szkoły Oficerskiej Związku Walki Czynnej, jako jeden z 66 absolwentów, otrzymał odznakę oficerską Parasol. W 1913 został komendantem Okręgu Związku Strzeleckiego w Zagłębiu Dąbrowskim, jednocześnie okręgowcem PPS, prowadził pracę konspiracyjną pod pseudonimem Marian; miał wówczas dwadzieścia dwa lata. Jesienią 1913 w Sosnowcu doszło do incydentu z użyciem broni, po którym został zatrzymany. Udało mu się uciec z komisariatu, a następnie wyjechać z Zagłębia. Został wyznaczony na stanowisko komendanta Związku Strzeleckiego w Wilnie. W 1914 został odwołany do Krakowa.
W czasie I wojny światowej walczył w szeregach Legionów. 6 sierpnia 1914 wyruszył z Krakowa na czele drugiej kompanii kadrowej, która weszła w skład III batalionu. Do kwietnia 1917 dowodził kompanią, a do lipca 1917 batalionem 1. Pułku Piechoty. 29 września 1914 awansował na porucznika, a 15 czerwca 1915 na kapitana. 22 października 1914 został ranny w bitwie pod Anielinem. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie; pełnił funkcję konspiracyjnego komendanta obozu, zadenuncjowany wywieziony do Niemiec. Był więziony w Havelbergu i Rastatti-Werl. W połowie października 1918 powrócił do Królestwa Polskiego i został komendantem Okręgu VIIIa Polskiej Organizacji Wojskowej w Zamościu. 1 listopada 1918, wykonując rozkaz generała Edwarda Śmigłego-Rydza, przeprowadził mobilizację POW na terenie okręgu zamojskiego. 4 listopada awansował na majora i został mianowany komendantem Okręgu Wojskowego Zamość. Był jednym z organizatorów Chełmskiego Pułku Piechoty, który później został przemianowany na 35. Pułk Piechoty.
Następnie pełnił służbę na stanowisku dowódcy batalionu zapasowego 35. Pułku Piechoty. W maju 1919 został przeniesiony do 2. Dywizji Piechoty Legionów, objął dowództwo grupy operacyjnej złożonej z trzech baonów piechoty, szwadronu kawalerii i baterii artylerii. Od 19 lipca 1919 do 23 lipca 1920 dowodził 2. Pułkiem Piechoty Legionów. 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu pułkownika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty. Od lipca do października 1921 dowodził II Brygadą Piechoty Legionów, a od września 1920 do 1921 pełnił obowiązki dowódcy II Dywizji Piechoty Legionów. Od 1923 do maja 1926 był dowódcą piechoty dywizyjnej 30. Dywizji Piechoty. 31 lipca 1926 objął stanowisko dowódcy 30. Dywizji Piechoty w Kobryniu.
16 marca 1927 Prezydent RP Ignacy Mościcki na wniosek Ministra Spraw Wojskowych Józefa Piłsudskiego awansował go na generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 i 12. lokatą w korpusie generałów. 12 maja 1929 zwolniony został ze stanowiska dowódcy dywizji i mianowany dowódcą Korpusu Ochrony Pogranicza. 14 października 1930 został mianowany dowódcą Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu. 10 listopada 1930 objął obowiązki dowódcy okręgu.
W marcu 1933 zachorował na zapalenie płuc i zmarł 9 marca 1933 w Przemyślu; bezpośrednią przyczyną zgonu był udar serca. 13 marca w Przemyślu odbyła się eksportacja zwłok, a 14 marca 1933 został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Podczas pogrzebu brały udział liczne delegacje wojskowe i rządowe.
Upamiętnienie: imieniem Stanisława Tessaro-Zosika nazwano oddział Związku Strzeleckiego w Stanisławowie, placówka Straży Granicznej w Białej Podlaskiej otrzymała imię gen. bryg. Stanisława Tessaro, a jedna z ulic w Białej Podlaskiej nosi jego imię.