Józef Pruszkowski
Biografia
Józef Pruszkowski urodził się 1 lutego 1837 roku w Białej Podlaskiej. Był polskim historykiem Kościoła katolickiego, duchownym Kościoła Katolickiego, profesorem Seminarium Duchownego w Lublinie i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz członkiem Polskiej Akademii Umiejętności.
Po studiach w Seminarium Duchownym w Janowie Podlaskim (1854–1857) i Akademii Duchownej w Warszawie (1857–1861) przyjął święcenia kapłańskie w 1860 roku. Był wykładowcą w Zakładzie Biblistyki Nowego Testamentu Seminarium Duchownego w Janowie Podlaskim (1862–1869) oraz sekretarzem biskupa podlaskiego Beniamina Szymańskiego. Za udział w powstaniu styczniowym trafił do więzienia (1863–1864); aż do 1905 pozostawał pod ścisłym nadzorem policji carskiej. Prowadził prywatne zajęcia z historii Kościoła we wsiach podlaskich; w 1881 został zmuszony do opuszczenia Janowa Podlaskiego przez władze jako „niepożądany wśród ludności prawosławnej”.
Następnie pełnił funkcje kapelana w zakładzie dla nieuleczalnie chorych w Warszawie, proboszcza w Bobrownikach nad Wieprzem (1881–1891), Wąwolnicy (1891–1901), Garbowie (1901–1906) i parafii Nawrócenia Św. Pawła w Lublinie (od 1906).
W latach 1906–1919 był profesorem i kierownikiem Zakładu Prawa Kanonicznego Seminarium Duchownego w Lublinie. W 1922 został profesorem honorowym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Od 1868 do 1881 nosił godność dziekana dekanatu podlaskiego, od 1905 był kanonikiem, a od 1910 prałatem-kustoszem kapituły lubelskiej. Wspierał finansowo AU w Krakowie (od 1918 PAU), a w 1920 został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności. Współpracował z pismem „Polonia Sacra”.
W pracy naukowej zajmował się historią nowożytną Kościoła w Polsce oraz biblistyką Nowego Testamentu. W serii prac Martyrologjum Podlasia w pieśni (1925) przedstawił prześladowania duchowieństwa i wiernych katolickich na Podlasiu po 1864, zwłaszcza w dekanatach bialskim, konstantynowskim, radzyńskim, sokołowskim i włodawskim. Publikował również m.in. Historya zjawionego i cudownego obrazu Matki Boskiej oraz kościoła i probostwa w Leśnej na Podlasiu zabranego na własność prawosławia (1897), Janów Biskupi czyli Podlaski (1897), Leśna na Podlasiu (1897), Kodeń Sapiehów, jego kościoły i starożytny obraz Matki Bożej Gwadelupeńskiej (1898), Najświętsza Marya Matka Boża (1906–1910, 3 tomy) oraz Martyrologjum Podlasia w pieśni (1925).